Temettü hisseleri, kârının bir bölümünü düzenli olarak ortaklarına dağıtan şirketlerin paylarıdır. Yatırımcı bu paylardan iki yolla getiri bekler: payın fiyatındaki değişim ve şirketin dağıttığı kâr payı. Ancak temettü garanti değildir; şirket kâr etmezse ya da genel kurul dağıtmama kararı alırsa ödeme yapılmaz.
Temettü Nedir?
Temettü, diğer adıyla kâr payı, bir şirketin dönem kârından ortaklarına payları oranında yaptığı dağıtımdır. Dağıtım kararını yönetim kurulu önerir, genel kurul onaylar. Halka açık şirketlerde bu karar Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) duyurulur.
Temettü iki biçimde verilebilir:
- Nakit temettü: Tutar yatırım hesabınıza para olarak geçer.
- Bedelsiz pay: Kâr sermayeye eklenir, ortaklara yeni pay verilir. Elinizdeki pay adedi artar, fiyat aynı oranda düzeltilir.
Paylara nasıl ortak olunduğunu ve borsanın işleyişini öğrenmek için borsa nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Temettü Hisseleri Nedir?
Her kâr eden şirket temettü dağıtmaz. Hızlı büyüme hedefleyen şirketler kârı yeniden yatırıma yönlendirmeyi tercih eder. Temettü hisseleri denildiğinde genellikle şu özellikleri taşıyan şirketler kastedilir:
- Yıllar boyunca düzenli kâr payı dağıtmış olmak,
- İstikrarlı nakit akışına sahip, olgunlaşmış bir işte faaliyet göstermek,
- Yazılı bir kâr dağıtım politikası açıklamış olmak.
Borsa İstanbul, temettü dağıtan şirketlerden oluşan temettü endeksleri de hesaplar. Endekslerin güncel kapsamı ve kuralları için Borsa İstanbul’un resmî sayfasına bakın.
Temettü Hisseleri Nasıl Değerlendirilir?
Yalnızca “en çok temettü veren” listesine bakmak yanıltıcı olabilir. Aşağıdaki ölçütler birlikte değerlendirilmelidir.
Temettü verimi
Pay başına dağıtılan temettünün pay fiyatına oranıdır. Örneğin fiyatı 100 lira olan bir pay için 5 lira temettü dağıtılıyorsa verim yüzde 5’tir. Bu yalnızca hesaplamayı gösteren varsayımsal bir örnektir.
Çok yüksek bir verim her zaman iyi haber değildir. Oran, pay fiyatı sert düştüğü için yükselmiş olabilir ya da tek seferlik bir kârdan kaynaklanıyor olabilir. Buna “temettü tuzağı” denir.
Temettü dağıtma oranı
Şirketin net kârının ne kadarını dağıttığını gösterir. Kârının neredeyse tamamını ya da daha fazlasını dağıtan bir şirketin bu düzeyi sürdürmesi zordur. Daha ölçülü bir oran, temettünün zor dönemlerde de devam etme olasılığını artırır.
İstikrar ve büyüme
Geçmiş yıllardaki dağıtımlara bakın. Temettü düzenli mi, kesintiye uğramış mı, zaman içinde artmış mı? Geçmiş, geleceğin garantisi değildir; ama şirketin alışkanlığı hakkında fikir verir.
Kâr kalitesi ve borçluluk
Temettü nakitle ödenir. Kâr açıklayıp nakit üretemeyen ya da ağır borç altında olan bir şirket, dağıtımı borçlanarak yapıyorsa bu sürdürülebilir değildir. Nakit akış tablosuna ve borç düzeyine göz atın.
Enflasyona göre gerçek getiri
Temettü veriminin enflasyonun altında kalması, kâr payının satın alma gücünü korumadığı anlamına gelir. Değerlendirmeyi pay fiyatındaki değişimle birlikte, toplam getiri üzerinden yapın. Kurun ve enflasyonun birikime etkisi için devalüasyon nedir yazımız yararlı olabilir.
Temettü Takviminde Bilinmesi Gereken Tarihler
- Genel kurul tarihi: Dağıtım kararının onaylandığı toplantıdır.
- Hak kullanım tarihi: Temettü hakkının paydan ayrıldığı gündür. Temettü almak için bu tarihten önce paya sahip olmanız gerekir.
- Ödeme tarihi: Nakdin hesaplara geçtiği gündür.
Hak kullanım gününde payın fiyatı, dağıtılan brüt temettü kadar aşağı yönlü düzeltilir. Yani temettüden hemen önce pay alıp hemen sonra satmak tek başına kazanç sağlamaz; hesabınıza giren para, fiyattan düşen tutarın karşılığıdır.
Temettü Yatırımının Artıları ve Eksileri
Artıları
- Payı satmadan nakit akışı elde etme imkânı sunar.
- Alınan temettü yeniden paya yatırılırsa uzun vadede bileşik etki oluşur.
- Düzenli dağıtım yapan şirketler çoğunlukla daha olgun ve öngörülebilir işlerdir.
Eksileri
- Temettü kesilebilir ya da azaltılabilir.
- Pay fiyatı düşerse alınan temettü kaybı karşılamayabilir.
- Olgun şirketlerin büyüme potansiyeli daha sınırlı olabilir.
- Nakit temettüden vergi kesintisi yapılır; net tutar brüt tutardan düşüktür.
Temettü ve Vergi
Türkiye’de nakit temettü ödemelerinde kaynakta gelir vergisi kesintisi (stopaj) uygulanır ve hesabınıza net tutar geçer. Yıl içinde elde edilen kâr payı belirli bir tutarı aşarsa beyanname verme yükümlülüğü doğabilir. Oranlar ve beyan sınırları değişebildiği için güncel rakamlar konusunda Gelir İdaresi Başkanlığı’nın duyurularına bakın ve bir mali müşavire danışın.
Temettü Hissesi Seçerken Kontrol Listesi
- Şirketin kâr dağıtım politikasını KAP’tan okuyun.
- Son yıllardaki temettü geçmişini inceleyin.
- Temettü verimini tek başına değil, dağıtma oranı ve borçlulukla birlikte değerlendirin.
- Kârın ana faaliyetten mi yoksa tek seferlik gelirden mi geldiğine bakın.
- Tek şirkete ya da tek sektöre yoğunlaşmayın.
- Yeni halka açılan şirketlerde temettü geçmişi bulunmadığını unutmayın; bu şirketler için halka arz nedir yazımızdaki izahname başlıklarına bakın.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir; herhangi bir payın alınması ya da satılması yönünde öneri içermez. Vergi konularında mali müşavirinize, yatırım kararlarında yetkili bir danışmana başvurun.
